W jaki sposób zabrać się za magazynowanie chemikaliów i materiałów niebezpiecznych? Jakie są zasady gromadzenia odpadów? W jaki sposób możemy zachować bezpieczeństwo? Są to bardzo ważne kwestie, na które musimy poznać odpowiedzi, zanim podejmiemy się trudnego zadania, jakim jest gromadzenie pozostałości chemicznych. Dowiedz się w jaki sposób poradzić sobie z przepisami magazynowania odpadów chemicznych.
Głównym źródłem przepisów magazynowania odpadów chemicznych jest Rozporządzenie Ministra Klimatu z 11 września 2020 roku. Jest to dokument, który gromadzi zasady przechowywania odpadów w ogóle, ale włączając w to odpady zarówno niebezpieczne, jak i chemiczne. W kontekście magazynowania odpadów chemicznych rozporządzenie podaje wytyczne w sprawie oznakowania, sposobów gromadzenia i zachowywania bezpieczeństwa. Przepisy zawarte w rozporządzeniu dotyczą:
Do najogólniejszych zasad magazynowania chemikaliów i materiałów niebezpiecznych zaliczamy m.in.: dostosowanie ilości gromadzonych odpadów do możliwości naszego magazynu, gromadzenie pozostałości w odpowiednio do tego przystosowanych i szczelnych pojemnikach, beczkach, zbiornikach, czy kontenerach, chronienie naszych pozostałości przed negatywnymi warunkami atmosferycznymi. Musimy zwracać uwagę na to, że szkodliwe substancje chemiczne nie mogą zostać narażone na styczność z innymi materiałami, ponieważ może to spowodować wywołanie nagłej reakcji chemicznej.
Oprócz tego należy zadbać o wydzielanie i zabezpieczanie odpowiednich boksów na poszczególne frakcje odpadowe, należy zapewnić utwardzoną podłogę w magazynie i sprawny system oczyszczania ścieków i wycieków z pozostałości – z tym że zabrania się spuszczania ich w pierwotnej formie do kanalizacji. Zaleca się używanie separatorów do oddzielania szkodliwych substancji, np. tych ropopochodnych. Szkodliwe elementy ze ścieków muszą być gromadzone w taki sposób, aby nie zagrozić bezpieczeństwu w miejscu pracy ani nie spowodować wycieku do środowiska.
Za każdym razem należy dopasować warunki w magazynie pozostałości do posiadanego odpadu. Przykładem na to jest fakt, że ustawa nie wymaga utwardzonego podłoża ani odpływu ściekowego, jeśli gromadzimy np. gruz. Jednak w kontekście odpadów chemicznych ta zasada już obowiązuje.
Należy także zapobiegać rozprzestrzenianiu się odpadów poza teren magazynu, a także nie możemy dopuścić do tego, aby to najkrócej gromadzone pozostałości zostały przekazywane do utylizacji jako pierwsze – obowiązkiem podmiotu magazynującego odpady chemiczne jest zapewnienie tzw. rotacji pozostałości. Same odpady mogą być przechowywane w magazynie do maksymalnie roku – jednak zależy to już ściśle od specyfiki pozostałości.
Jeśli chodzi o szczegółowe przepisy, czy też oznakowanie magazynu chemicznego, warto pamiętać o tym, że:
Jakie są indywidualne wymagania magazynu chemicznego? Jak powinny wyglądać warunki w miejscu składowania odpadów chemicznych? Jak dobrać wyposażenie magazynu chemicznego? Przede wszystkim należy je dobrać pod kątem przepisów BHP. W związku z tym, w miejscach, gdzie składujemy chemikalia, muszą pojawić się ostrzeżenia, oznakowanie piktogramami GHS, instrukcje postępowania z danymi odpadami chemicznymi, tego jak je składować, pakować, zabezpieczać i transportować, a także informacje na temat pierwszej pomocy w razie zatrucia, czy poparzenia się konkretną substancją. W widocznym miejscu muszą być umieszczone znaki zakazu wstępu oraz znaki ostrzegawcze. Poza tym należy udostępnić pracownikom szybki dostęp do apteczki. Musimy również zainwestować w zestaw sprzętu gaśniczego do magazynu chemicznego.
Sami pracownicy muszą posiadać dokładnie przeszkolenie z zakresu postępowania BHP oraz z zakresu obchodzenia się z konkretnymi odpadami chemicznymi. Powinno się od nich wymagać dyscypliny oraz pracy zespołowej – podczas gromadzenia odpadów chemicznych lepiej organizować pracę dwójkami lub mniejszymi grupkami – w ten sposób podczas wypadku rośnie szansa na udzielenie potrzebującemu szybszej pomocy. Jeśli nie mamy takiej możliwości, a nasz zakład pracy jest spory – warto zainwestować odpowiednie środki komunikacji lub opracować metodę skutecznego wzywania pomocy.
Dodatkowo każdy magazyn odpadów chemicznych musi posiadać odpowiednią infrastrukturę myjącą. Przede wszystkim w pobliżu krytycznych miejsc, w których najbardziej rośnie prawdopodobieństwo wypadku, należy zainstalować umywalki, oczomyjki, systemy natryskowe oraz miejsca, gdzie pracownicy mogą szybko opatrzyć ewentualne uszkodzenia ciała. Przepisy zakładają, że w magazynie chemicznym natryski ratunkowe do obmycia całego ciała mają być nieogrzewane, a także mają się znajdować maksymalnie 20 m od stanowiska, na którym możemy ulec uszkodzeniom. Z kolei w umywalkach musimy zapewnić dostęp do ciepłej wody, a ich liczba zależy od liczby pracowników – na każdych 20 pracowników ma przypadać jedna umywalka.
Poza tym w magazynie chemikaliów i materiałów niebezpiecznych musimy posiadać natryski do spłukiwania zanieczyszczeń z podłóg i infrastruktury magazynu – a co za tym idzie, także sprawny system odprowadzania ścieków. Wymaga się używania separatora do oddzielania szkodliwych substancji ze ścieków lub neutralizatora. Posadzka także musi być dostosowana do zasad bezpieczeństwa, nie może być śliska, nie może być iskrząca, musi być łatwo zmywalna.
Kolejnym ważnym elementem jest wentylacja magazynu chemicznego. Mamy obowiązek zainstalować wentylację awaryjną, która będzie działać w momencie awarii, pożaru lub wybuchu substancji. Ma ona wyciągać szkodliwe substancje – a jej włączanie ma być możliwe zarówno z zewnątrz budynku, jak i z wewnątrz. Wentylacja w magazynie chemicznym musi posiadać specjalne filtry, które będą zapobiegać przedostawaniu się szkodliwych substancji na zewnątrz magazynu. Zaleca się wykorzystywanie wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej, ciśnieniowej. Pomieszczenia, gdzie magazynujemy odpady chemiczne, muszą być regularnie wietrzone, cyrkulacja powietrza zapewniona z rotacją co godzinę, a ciśnienie nie może przekroczyć 95% ciśnienia atmosferycznego.
Samo składowanie odpadów chemicznych musi się odbywać zgodnie z zaleceniami producenta, przy użyciu kontenerów, wanien wychwytowych, czy też przy użyciu instrukcji zawartej na regałach, czy półkach kupowanych do magazynu. Każdy materiał należy odpowiednio zabezpieczyć, umieścić w wytrzymałych i dostosowanych do danego materiału pojemnikach, oznaczyć je zgodnie z przyjętymi w magazynie zasadami i pozostawić na maksymalnie rok w magazynie.
Jeśli w naszym magazynie odpadów chemicznych znajduje się stanowisko rozlewania bądź zlewania substancji – należy zadbać o dobrą jakość sprzętu, zachowanie neutralnego środowiska pracy i utrzymywanie stanowiska w porządku. W razie jakichkolwiek wypadków należy postępować zgodnie z procedurami awaryjnymi przedstawionymi w przepisach BHP oraz niezwłocznie zawiadomić służby ratownicze.
Właśnie tych najważniejszych zasad postępowania z odpadami chemicznymi w magazynie musimy przestrzegać, aby stworzyć bezpieczne i przyjazne środowisko pracy. Warto pamiętać, że za każde uchylenie, podczas kontroli możemy otrzymać karę finansową – także z tego powodu warto dbać o przestrzeganie przepisów magazynowania odpadów chemicznych.
