Utylizacja i odbiór odpadów tekstylno-włókienniczych

Odpady tekstylne i włókiennicze to wszelkiego rodzaju odpady powstałe w wyniku produkcji i przetwarzania tkanin oraz włókien naturalnych i syntetycznych. Mogą to być np. resztki materiałów, przędzy, nitek czy ubrań.

Odbiór odpadów tekstylnych to usługa, w której specjalistyczne firmy zbierają odpady tekstylne bezpośrednio od producentów, sklepów lub punktów zbiórki, aby następnie przetworzyć je w procesie recyklingu lub zutylizować w bezpiecznych warunkach.

Do tekstyliów zaliczamy wszelkie przedmioty wykonane z dzianin lub tkanin. Nie ma tutaj znaczenia, czy materiał będzie pochodzenia sztucznego (jak np. poliester) czy naturalnego (np. bawełna). A więc do tekstyliów zaliczymy ubrania, tkaniny, kotary, zasłony, firany, torebki, buty, ręczniki, poduszki, dywany, rajstopy, pościele itp.

Do odpadów z przemysłu tekstylnego należą m.in. obcięcia tkanin, odpady z produkcji odzieży, resztki przędzy oraz uszkodzone materiały tekstylne. Szczegółowe przykłady odpadów z przemysłu tekstylnego można znaleźć w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów. Odpady z przemysłu skórzanego, futrzarskiego i tekstylnego są zebrane w katalogu w grupie 04, np.:

• odpady materiałów złożonych (np. tkaniny impregnowane, elastomery, plastomery),
• odpady z nieprzetworzonych włókien tekstylnych,
• odpady z przetworzonych włókien tekstylnych,
• odpady z mokrej obróbki wyrobów tekstylnych.

Odpadów tekstylnych możemy pozbyć się na różne sposoby w zależności od tego, co dokładnie posiadamy oraz w jakich ilościach. Jeżeli jesteśmy osobami fizycznymi, które mają używane ubrania do oddania, można je przekazać fundacjom zajmującym się zbiórką odzieży dla potrzebujących (np. wrzucić do pojemników Caritas lub PCK). Pracownicy posortują materiały na te nadające się do użycia oraz odpady, które należy przekazać dalej do recyklingu. W przypadku niewielkiej ilości odpadów tekstylnych pochodzących z naszych gospodarstw domowych (np. stare buty, podarte zasłony, firany itp.) można wyrzucić je do pojemnika na odpady zmieszane lub oddać do PSZOK-u (Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych), który powinien funkcjonować w każdej gminie w Polsce. Odpady tekstylne pochodzące z produkcji lub przemysłu mogą zostać odebrane, a następnie zutylizowane i przetworzone jedynie przez wyspecjalizowane przedsiębiorstwa, które dysponują odpowiednimi technologiami, sprzętem i wykwalifikowaną kadrą, a przede wszystkim wiedzą o specyfikacjach odpadów tekstylnych.

Tekstylia są kategoryzowane pod różnymi kodami odpadów w zależności od tego, w jakich okolicznościach zostały wytworzone odpady tekstylne. Odpady z branży tekstylnej, futrzarskiej oraz obuwniczej możemy znaleźć w grupie 04. Najczęściej spotykane to odpady z przetworzonych (kod 04 02 22) oraz nieprzetworzonych (kod 04 02 21) włókien tekstylnych. Tekstylia wytworzone w gospodarstwach domowych będą klasyfikowane pod kodem 20 01 11, z kolei tekstylia pochodzące z mechanicznego przetwarzania odpadów (np. sortowania) są klasyfikowane pod kodem 19 12 08. Niektóre firmy, które chcą zutylizować odzież ochronną, klasyfikują swoje odpady pod kodem 15 02 03 opisanym jako „sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne inne niż wymienione w 15 02 02”. Poniżej przykładowe kody odpadów tekstyliów, które odbieramy.

Tak, niektóre PSZOK-i przyjmują tekstylia. Jednak każdy punkt w Polsce ma nieco odmienne zasady odbierania niektórych rodzajów odpadów. Dlatego przed udaniem się do PSZOK-u w swojej gminie warto bezpośrednio zadzwonić do placówki i dowiedzieć się, co konkretnie jest skupowane.

Nie, odzież używana nie jest odpadem w świetle definicji „odpadu” zawartej w ustawie o odpadach, ponieważ jest ona użytkowana zgodnie z pierwotnym jej przeznaczeniem.

Tekstylia można oddać do pobliskiego PSZOK-u, specjalnych pojemników (PCK, Caritas lub innych fundacji) lub firm zajmujących się ich utylizacją (mowa wtedy o hurtowych ilościach odpadów tekstylnych, min. 1 tona). Wszystko zależy od tego, co dokładnie posiadamy na skup tekstyliów.

Recykling odpadów tekstylnych i włókienniczych obejmuje procesy takie jak mechaniczne przetwarzanie na nowe włókna, chemiczne rozkładanie na surowce, a także wykorzystanie w produkcji izolacji, wypełniaczy czy materiałów budowlanych. Podsumowując – wyróżnia się dwie główne metody recyklingu odpadów tekstylnych i włókienniczych: mechaniczną i chemiczną.

Skup odpadów włókienniczych to usługa, w ramach której firmy zajmujące się przetwarzaniem odpadów skupują od producentów tekstylnych odpady włókiennicze, które są następnie recyklowane lub inaczej przetwarzane.

Utylizacja tych odpadów przyczynia się do redukcji ilości odpadów na wysypiskach, oszczędności surowców, zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych oraz wspiera gospodarkę obiegu zamkniętego.

Istnieje wiele różnych przepisów i regulacji dotyczących zarządzania odpadami tekstylnymi i włókienniczymi, które wymagają od producentów i importerów odpowiedniego segregowania, zbierania i recyklingu tych odpadów. W ostatnich latach przepisy ulegały ciągłym zmianom, które były odpowiedzią na szczególne trudności z zagospodarowaniem zużytych tekstyliów. W 2018 roku Rada Europy przyjęła pakiet rozporządzeń, dotyczących odpadów, określających nowe zasady gospodarowania odpadami tekstylnymi oraz prawnie wiążące cele recyklingu. Do 1 stycznia 2025 r. państwa członkowskie, w tym Polska, będą musiały wprowadzić sortowaną zbiórkę tekstyliów. Więcej szczegółów na temat przepisów dotyczących zarządzania odpadami tekstylnymi i włókienniczymi można odnaleźć na naszym blogu.

Aby uzyskać więcej informacji, warto skontaktować się z lokalnymi urzędami środowiskowymi, stowarzyszeniami branżowymi, a także przeszukać oferty firm specjalizujących się w gospodarce odpadami tekstylnymi i włókienniczymi (takimi jak nasza). Więcej informacji o usługach związanych z odpadami tekstylnymi można uzyskać u jednego z naszych pracowników na infolinii, pisząc zapytanie e-mailowe lub bezpośrednio na stronie internetowej. Zapraszamy również do zapoznania się z blogiem, na którym poruszamy i omawiamy najważniejsze kwestie związane z gospodarką odpadami w Polsce.